Kayın ağacı: (Akgürgen / Kızılağaç / Fagus / Beech / Hetre / Buche / Hêtre / Beech) Kışın yaprağını döken çiçekleri bir cinsli orman ağaçları. Yapraklarının kenarları girintili ince tüylü ve uçları sivridir. Çiçek durumları kedicik seklindedir. Meyvelerinin dip kısımlarında kumula adı verilen kadeh seklinde bir çanak bulunur. Gölgede yetişen ağaçlardandır. Kökleri orta derinliğe kadar iner. Azamî 700-800 sene yasayabilir. Şah ve filizden büyüyebilir. Kayın ağacının gövdesi ince çatlaksız ve kırçıl renkli bir kabukla sarılmış silindir biçimindedir. Kayın ağacının 10 kadar türü vardır. Memleketimizde Doğu kayını(Fagus orientalis) yayılmıştır. Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara Ege Karadeniz bölgesi. Kullanıldığı yerler: Avrupa kayını (Fagus silvatica)nine tohumlarından elde edilen yağ yemek yağı olarak margarin endüstrisinde kullanilir. Kayın katranının distilasyonundan antiseptik olarak kullanılan kreozot elde edilir. Bu da dıştan romatizma ve deri hastalıklarına karsı kullanilir. Kabuklarının suda kaynatılmasıyla elde edilen su yüz lekeleri ve çilleri giderir. Kayışkıran:(Eşekotu / Seytantaburesi / Ononis spinosa / Restharrow / Burgrane / Arrete-boeuf) Baklagiller familyasından bos arazilerde ve kurak yerlerde yetisen 30-60 cm yüksekliginde çok yıllık dikenli bir bitkidir. Yaprakları kısa saplıdır. Çiçekleri pembe meyveleri küçüktür. Köklerinde (Radix Ononidis); tanen sakaroz zamk uçucu ve sabit yağ spinosin ve ononin vardır. Kökleri kullanilir. Kullanıldığı yerler: Köklerinin kaynatılması sonucu elde edilen çay terletir ve idrar söktürür. Vücuda rahatlık verir. Böbrek taslarının düşürülmesine yardim eder. Böbrek ve mesane iltihaplarını giderir. Boğaz ağrılarını geçirir. Kaynanadili: (Kaktüs / Opuntia / Cactus / Cactus opuntia) Atlasçiçegigiller familyasından bir çeşit bitkidir. En önemli türü Hind inciri (Opuntia leucotricha) dır. "Nopal zamkı" elde edilir. Kullanıldığı yerler: Dizanteri ve ishali giderir. Kazayağı: (Kenopodyum / Chenopodium anthelminthicum) Ispanakgiller familyasından yaprakları kaz ayağına benzer Kuzey Amerikanın Doğu bölgelerinde ve ülkemizde de Akdeniz bölgesinde görülen kokulu bir bitkidir. Toprak üstündeki kısımlarından su buharı distilasyonu ile elde edilen uçucu yağa (Oleum chenopodili) "Kazayağı esansı" denilir. Kullanıldığı yerler: Barsak solucanlarını düşürmekte faydalanılır. Kebabe:(Kübbabe / Helile / Hindistanerigi / Kebabiyye / Kuyruklubiber / Cubbebe / Cubeb / Cubebae fructus / Piper cubeba) Cava Sumatra ve Borneo'da yetisen Piperaceae'nin kurumus meyvesidir. Kullanıldığı yerler: Mide ve idrar yolu hastalıklarında kullanilir. Kebere otu: (Gebreotu / Kedi tırnağı / Caper berry / Capre / Capparis spinosa) Bir çesit çalıdır. Fransa'da ve ülkemizin Akdeniz bölgesinde yetişir. Yemişi nohuttan büyüktür. Turşusu yapılırr. Kökünün kabukları kullanılır. Kapari olarak da bilinir. Kullanıldığı yerler: Mayhoş bir tadı vardır. Özellikle kızartmalarda lezzet verici olarak yağın içine atılır. İdrar söktürür. Vücudu rahatlatır. İştah açar. Keçi boynuzu:(Karobbaum / Jahonnisbrotbaum / Caroubier / Carob / Carob tree / Harnup / Ceratonia siliqua/ Caroube) Temmuz-ağustos aylarinda yeşilimsi renkli çok küçük çiçekler açan 3-10 m boyunda ağaç veya ağaççıklar.Yaprakları 5-11 yaprakçikli derimsi üst tarafları parlak alt yüzleri donuk yeşil renklidir. Çiçekleri poligamdır yâni ayni ağaçta erdişi dişi ve erkek çiçekler bulunmaktadır. Yaslı gövde ve dallardan çıkan çok sayıdaki yeşil çiçekleri salkım veya kedicik durumundadır. Çanak yaprakları küçük taç yaprakları yoktur. Meyveleri 10-20 cm uzunlukta fasulye meyvesine benzer. Meyvelerinde sert esmer renkli ve oval şekilli tohum taşır. Meyveler bir sene sonra olgunlaşır. Türkiye’de yetiştiği yerler:Akdeniz bölgesi. Kullanıldığı yerler:Meyvelerinde yağ şekerler selüloz ve azotlu bileşikler vardır.Olgun meyveleri gıda olarak kullanilir. Kuru meyvelerin temizlenmiş unu bilhassa süt çocuklarının mide ve barsak bozukluklarında kullanilir. Ayrıca göğsü yumuşatır ve balgam söker. Sigara tiryakileri için faydalıdır. Keçi sedefotu:(Keçisedefi / Galega officinalis / Goat's rue / Galega) Baklagiller familyasından Haziran - Ağustos ayları arasında açık mor renkli çiçekler açan 50 - 100 cm boyunda çok yılık otsu bir bitkidir. Yaprakları koyu yeşildir. Çiçekleri gövde ve salkımlar ucunda salkımlar şeklindedir. Meyvesi esmer kırmızımtırak renkli tüysüz ve çok tohumludur. Toprak üstündeki kısımlarının terkibinde "Tanen" ve "Galenin" adli alkaloit ve acı maddeler vardır. Bitkinin tamamı toplanıp kurutulur. Kullanıldığı yerler: Anne sütünü artırır. Az miktarda verildiği takdirde kandaki şeker miktarını düşürür. Fazla kullanılmamalıdır. Kediotu: (Baldrian / Valériane / Valerian / Valeriana officinalis / Herbe aux chats) Mayis ve ağustos ayları arasında beyaz ve pembe renkli çiçekler açan 60-150 cm boylarında nemli yerlerde yetisen çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövdeleri silindir seklinde olup içi bos ve üzerleri çizgilidir. Yapraklar karşılıklı ve kısa saplıdır. Çiçekler dalların uçlarında şemsiyemsi durumlar meydana getirirler. Çanak yaprakları tüysü taç yaprakları ise tüfsüdür. Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara Orta ve Kuzey Doğu Anadolu bölgesi. (Memleketimizde 10 kadar türü bulunmaktadır.) Kullanıldığı yerler: Bitkinin kullanılan kısımları kökleridir. Kediotu kökü olarak tanınır. Özel bir kokusu ve bileşiminde valerian asidi esterleri vardır. Eskiden çayı yara tedâvisinde kullanilirdi. Sinirleri teskin edici yatıştırıcı etkisinden dolayı önemlidir. Histeri ve nevrasteniye iyi gelir. Kediotu kökünden kediotu esansı elde edilir. Galenik preparatlarin terkibine girer. Fazla miktarda alınması başağrısı halsizlik ve hazımsızlığa sebep olur. Kekik: (Thymus vulgaris / Thymus / Thym) Kullanıldığı yerler: Bedeni kuvvetlendirir. Hazmı kolaylaştırır. İştahsızlığı giderir. Kalp çarpıntılarını keser. Yemeklerin bozulmasını önler. Barsak iltihaplarını iyileştirir. Salgı bezlerini düzenler. Aybaşı kanamalarının düzenli olmasını sağlar. Böbrek ve mesanedeki mikropları öldürür. Afrodizyak etkisi vardır. Tansiyonu geçici olarak yükseltir. Hastalıklara karsı direnç verir. Öksürük bronşit ve astımda faydalıdır. Kekik suyu ile banyo romatizma ağrılarını dindirir. Kandaki seker miktarını azaltır. Hamileler ve guatırı olanlar kullanmamalıdır. Kenevir:(Henf / Chanvre / Hemp plant/ Kendir / Kentir / Kannabis / Cannabis sativa / Hemp / Chanvre) Mutedil iklimlerde yetiştirilen temmuz-ağustos aylarında soluk yeşilimsi renkli çiçekler açan kültürü yapılan ve yabânî olarak da yol kenarlarında ekilmemiş alanlarda rastlanan 50 cm-3 m boylarında bir senelik iki evcikle ve otsu bir bitki. Esrar otu olarak da bilinir. Gövdeleri dik ve içi bos olup üzerleri dikenimsi tüylerden dolayı pürtüklüdür. Yaprakları uzun saplı karşılıklı ve el seklindedir. Erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı bitkilerdedir. Erkek çiçekler yaprakların koltuğunda salkım durumunda toplanmışlardır. Dişi çiçekler küçük yaprakların koltuklarında olup hemen sapsızdırlar. Meyve 3-5 mm boyunda mercimek seklinde grimsi veya yeşilimsi esmer renklidir. Kenevirin anavatanı Orta Asya’dır. Mutedil iklimlerde de yetiştirilir. Yeryüzünde ip yapmakta kullanılan ilk bitkidir. M.Ö. 3000 yıllarında Çinliler kumaş yapmakta kullanmışlardır. Bitkinin çiçeklenme süresi dallanma sekli tüyleri ve yaprak büyüklüklerinin çeşitliliği dolayısıyla farklı tipte kendire rastlanmaktadır. Liflerinden faydalanılacak kenevirler doğrudan doğruya tohumu toprağa serpmek suretiyle ekilir. Tohum keneviri ise açılan özel çukurlara atılır üstleri toprak ile doldurulur. Türkiyede yetiştiği yerler: Kastamonu Samsun Amasya Kayseri Sivas İzmir Kütahya. Kullanıldığı yerler: Bitkinin dişi çiçekli dal uçları meyveleri yağı ve lifleri kullanılmaktadır. Kendir lifleri çok sağlam ve dayanıklı olduğu için bilhassa çuval halat yapiminda Kullanildigi gibi hali ipi yelken bezi vs. yapiminda da kullanilir. Bitkinin bilhassa çiçekli dal uçları organik eriticilerde eriyen bir reçine ile bir uçucu yağ ihtiva eder. Reçinede cannabinol cannabidiol ve tetrahidrocannabinol bulunmaktadır. İyi kalite reçine elde edilmesi iklim ve toprağa bağlıdır. Bu reçine fizyolojik bir tesire sahiptir. Merkezî sinir sistemine etki eder yatıştırıcı ve uyuşturucudur. Hazım sistemine pek tesiri yoktur. Fakat çok çabuk alışkanlık yaptığından çoğu memleketlerde olduğu gibi memleketimizde de kullanılışı yasaktır. Kenevir bitkisinin dişi çiçek durumlarından elde edilen bu esmer renkli kütle esrar olarak bilinmektedir. Keyif verici olarak Asya ve Afrika’da çok kullanılmaktadır. Esrar tütün tömbeki sigara ve nargile hâlinde içilebilmektedir. Bazen bal reçel veya lokum içine konularak yutulur. Eskiden nargile tömbeki ile veya şerbet ile içilirdi. Herhangi bir numunenin kenevir reçinesi (esrar) ihtivâ edip etmediği adlî ve pratik bakımdan önemlidir. Bu kontrol beyaz fareler üzerinde biyolojik olarak yapılabildiği gibi bazı kimyevî renk reaksiyonları (Bekam reaksiyonu) ile de yapılabilmektedir. Memleketimizde esrar veren bitkilerin yetiştirilmesi ve esrar imâli 1932’de 2313 şayili kânunla yasak edilmiştir. Kenevir tohumlarından yağ çıkartılır ve yeşilimsi renkli bu yağ bilhassa sabun îmâlinde kullanılmaktadır. Teraviye: (Keraviya / Karaman kimyonu / Frenk kimyonu / Carum carvi / Caraway / Carvi) Maydanozgiller familyasından 2 yıllık otsu bitkidir. Çiçekleri beyaz renklidir. Mayıs - Temmuz ayları arasında açar. 30-90 cm boyundadır. Kazık köklüdür. Meyvesi esmerdir. Terkibinde tanen reçine sabit ve uçucu yağlar vardır. Türkiyede yetiştiği yerler: Doğu Anadolu bölgemizde yetişir. Kullanıldığı yerler: Anne sütünü artırır. Mide ve barsak gazlarıyla diğer mide şikayetlerini giderir. İdrar söktürür. astım hastalığında faydalı olduğu bilinir. Kereviz: (Sellerie / Céleri / Celery/ Apium graveolens ) Geniş yaprakları ve uzun yaprak saplarıyla şişkin gövdesi yenen kışlık bir sebzedir. Vatani Güney Avrupa’dır. Kereviz mutedil-serin deniz havası alabilen rutubetli yerlerde kumlu humuslu topraklarda iyi yetişir. Soğukta donar. Fazla sıcakta kalitesini bozar. Kurakta yumru teşekkülü olmadığı gibi yaprakları gevrek ve lezzetli olmaz. Kısa sürede tohuma kalkar. Yaprak ve kök kerevizi olmak üzere iki çeşidi vardır. Yaprak kerevizi kökü yumru bağlamayan yaprak sapları uzun bir çeşittir. Kök kerevizi ise yaprak sapları kısa kökü yumruludur. Terkibinde Sedanonik anhidrit sedanolin limonen palmitik asid gayakol gibi maddeler vardır. Kullanıldığı yerler: Kerevizin hususî kokusu dolayısıyla yaprakları tursu ve çorbalara konur. Besin değeri çok yüksek olmamakla beraber besleyicidir. Kereviz pişirilerek yendiği gibi olgunlaştıktan sonra çiğ olarak da yenilebilir. Ayrica kerevizde B vitamini demir ve kireç vardır. Kereviz unutkanlığı ve sinir yorgunlugunu giderir idrar söker böbrek tas ve kumlarının düşürülmesine yardim eder kan ve süt yapar karaciğeri temizler. Seker yüksek tansiyon ve romatizma da faydalıdır. Kestane: (Kastanienbaum / Chataignier / Chestnutree/ Castanea vesca / Chestnut / Chataignier) Daha çok Akdeniz çevresi memleketlerinde yetişen kupulası dikenli veya çengelli dikenli küre seklinde ve nişastaca zengin meyveleri olan ağaçlardır. Kestâne ağacının yaprakları biraz sert kenarları testere dişli ve dişlerin ucu dikenlidir. Erkek çiçekler dik uzun durumlar hâlinde dişi çiçekler ise üçlü gruplar seklindedir. Yeşil ve dikenli olan meyvenin diş kabuğunun içinde kahverengi kabuklu yenebilen ve aslında birer tohum olan birkaç tane meyve bulunur. Bu meyvelere kestâne denir. Kestâne tâzeyken buruk ve acımsı tattadır. Diş kabukları sararıp çatladıktan sonra toplanır. Dikenli olarak diş kabuğu (kupulasi) sopalarla dökülerek temizlenir. Kestâne bir süre toprakta veya toprağa gömülü bırakılırsa daha tatlılaşır. Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara Karadeniz bölgesi. Kullanıldığı yerler: Kestâne; nişasta sakaroz protein ve tanen ihtivâ eder. Daha çok pişirilerek (haşlanmak veya kebabı yapılmak sûretiyle) yenir. Kabuklarının suda kaynatılması ile elde edilen çay ateş düşürür ve sinirleri yatıştırır. Meyvesi kasları kuvvetlendirir. Kan dolaşımını düzenler. Varis ve basur memelerinin meydana gelmesini önler. Karaciğer yorgunluğu ve sisliğini geçirir. Kansızlığı giderir. Damar setliği ve yüksek tansiyondan şikayet edenlerle şeker hastaları yememelidir. Kılıç otu:(Tüpfelhartheu / Centaurée / Yellow centaury/ Sarı kantaron / Koyunkiran / Kuzukiran / Yaraotu / Hypericum perforatum / Klamath weed / Millepertuis commun) Mayıs-eylül ayları arasında parlak sarı renkli çiçekler açan 20-80 cm boyunda çok yıllık otsu bir bitki. Kurak yerlerde yol kenarlarında rastlanır. Sari kantaron veya koyun kıran olarak da bilinir. Gövdeleri dik dallar karşılıklı yapraklar sapsızdır. Yapraklar üzerinde noktacıklar hâlinde uçucu yağ taşıyan salgı bezleri bulunur. Çiçekler dalların ucundadır. Çanak ve taç yapraklar üzerinde de siyah salgı bezleri bulunur. Türkiye’de yetiştiği yerler: Anadolu. Kullanıldığı yerler: Çiçekli dallar toplanır demet yapilir gölgede kurutulur. Uçucu yağ tanen acı maddeler zamk reçine ve boya maddeleri taşır. Boya maddelerinden sarı renkli siperin kırmızı renkli liparisin vardır. Çayı (% 1-2’lik) yatıştırıcı göğüs yumuşatıcı iştah açıcı idrar ve balgam söktürücü olarak kullanilir. Zeytinyağında bir süre bırakılırsa bu karışım halk arasında yaraları tedâvide kullanilir. Bitki hayvanlar için zehirlidir. Kına ağacı:(Lawsonia inermis / Lythraceae/ Hinna / Henna) Kına agamigiller familyasından ayrık dallı beyazımsı kabuklu karşıt yapraklı bir ağaçtır. Çiçekleri beyaz renkli ve keskin kokuludur. Vatani Güney Asya ve Avustralya’dır. Kına boyası bitkinin yapraklarından ve dal kabuklarından elde edilir. Kına Hindistan'da ipek ve deri boyası olarak kullanilir. Sark memleketlerinin çoğunda parmak ve saç boyası olarak kullanılmaktadır. Deri hastalıklarında derinin mukavemetini arttırıcı gücü yanında mantarların üremesini durdurucu etkisi (kına ve lavsan maddesi) de vardır. Ticarette esmer ve yeşil kına çeşitleri mevcuttur. Tabii olanı esmer renklidir. Kullanıldığı yerler: Ayak terlemesine engel olur. Dolamada kullanılır. Uyuz ve egzamaya iyi gelir. Guatırın üzerine bağlanırsa fayda görülür. Ağız yaraları ve deri çatlaklarını tedavi eder saçları besler ve kuvvetlendirir. Ayakların özellikle parmak aralarına yakılırsa aşırı terlemeyi ve kokuyu önler. Kına kına:(Kontestozu / Quinaquina / Cinchona ) Kökboyasigiller familyasından anayurdu Peru ve Bolivya olan ve sanayim bitkisi olarak tropikal ülkelerde yetiştirilen 15 - 20 cm yüksekliginde bir ağaçtır. Kabuğundan "kinin" çıkartılır. Gövde ve kök kabukları kullanilir. Tadı acıdır. Kullanıldığı yerler: Ateş düşürür. Sıtmayı tedavi eder. Tifoda faydalıdır. Ağır ve mikrobik hastalıkların nekahet devresini kısaltır. Cilt kaşıntılarında faydalıdır. İştah açar. Kuvvet verir. Kabızlığı giderir. Kiraz: (Vogelkirsche / Süsskirsche / Cerise / Cerisier / Cherry ) Nisan-mayıs aylarında demet hâlinde pembemsi beyaz renkli çiçekler açan kırmızı etli ve sulu meyveleri olan agamin meyveleridir. Çiçekler etlenerek fındık büyüklüğünde kiraz adi verilen meyveleri verirler. Meyveler dallarda iki veya üçü bir arada demetler halinde bulunur ve iyice kızarıp olgunlaşınca toplanır. Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara ve Ege bölgesinde. Kullanıldığı yerler: Meyvesi tâze olarak yenir. Hoşafı reçel ve konservesi yapilir. Kiraz ağacı kabuğu kabız ve ateş düşürücü çiçekleri göğüs yumuşatıcı yaprakları ise müshil olarak halk arasında bâzı bölgelerde kullanılmaktadır. Bunun yanisira sivilceleri önler sinirleri kuvvetlendirir ve kanın temizlenmesine yardim eder. Kırkdamarotu: (Cryptogamae / Cryptogamia / Plantes cryptogames) Damarlı çiçeksiz bitkilerdendir. 100 kadar çeşidi vardır. Kibirotlari Atkuyrukları ve Eğreltiotları da bu familyadandır. Yol kenarlarında ve kumlu topraklarda yetişir. Kullanildigi yerler: Burun kanamasini keser. Kesiklerde ve çıbanda faydalıdır. Balla karıştırılıp yenecek olursa nefes darlığını giderir. Yaraları iyileştirir. Kandaki şeker miktarını düşürür. Kırlangıçotu: (Hilaliye / Chelidonium majus / Celandine / Cheyidoine) Gelinlikgiller familyasından Nisan - Mayıs ayları arasında sari renkli çiçekler açan 30 - 70 cm yüksekliginde çok yıllık otsu bir bitkidir. Kuzey Anadolu Bölgesi'nde yetişir. Çiçekleri dallarının ucundadır. Bitkinin tamamı ve özellikle yapraklarında sari renkli boya maddesi ve alkaloitler vardır. Sapı kırıldığı zaman sarı renkli bir sıvı akar. Zehirlidir. Kullanıldığı yerler: Siğil ve nasırların üzerine sürülerek tedavi edilir. Sağlıklı cilde ağız ve göz bölgesine değdirmemelidir. Kişniş: (Ala. Koriander / Coriandre / Coriander/ Kisniç / Coriandrum sativum / Coriander / Coriandre) Haziran-ağustos ayları arasında pembemsi-beyaz renkli çiçekler açan 40-90 cm boylarında kötü kokulu genellikle nemli çayır ve sırtlarda rastlanan bir yıllık otsu bir bitkidir. Gövdeleri dik üstte dallanmış silindir seklinde içi dolu ve üstü çizgilidir. Yapraklar açık yeşil renkli ve tüylüdür. Alt yapraklar uzun saplı ve 3 parçalıdır. Çiçekler dalların uçlarında semsiye durumunda toplanmıştır. Semsiye uzun saplı 3-8 kolludur. Çiçekler beyaz veya pembemsi renkli olup çiçek parçaları 5 parçalıdır. Erkek organlar 5 tâne dişi organlar ise 2 tane meyve yaprağından ibârettir. Meyve sarimsi esmer renkli küre seklinde küçük serttir. Kokusu tâze iken kötüdür. Akdeniz bölgesi bitkisidir. Tarlalarda yabânî ot olarak yetişir. Ancak bahçelerde yetiştirilenler tohum ile üretilir. Kullanıldığı yerler: Meyvelerinde nişasta tanen sekerler sâbit ve uçucu yağ vardır. İştah açıcı barsak gazlarını giderici teskin edici bas dönmesine karsı kullanilir. Bir çay kasığı dövülmüş tohum bir çay bardağı suda haşlanır. Günde bundan fazla alınması halinde dalgınlık ve sarhoşlukla başlayan bir zehirlenme yapar. Ayrica sekercilik konserve gıda kozmetik sanayicinde baharat olarak kullanilir. Afrodizyak özelliği vardır. Kızılcık:(Kornelkirschbaum / Cornoeuiller / Cornelian cherry/ Cornus / Cornel ) Mart-nisan ayları arasında çiçek açan 2-7 m boyunda karşılıklı yapraklı ve yaprak döken küçük bir ağaçtır. Genç dallar az çok tüylüdür. Gövdeleri sarımtrak kabuklu ve levhalar hâlindedir. Genç dallar kırmızımsı kahverengidir. Çiçekler küçük sarı ve basit şemsiye durumundadır. Çiçek halkaları dörder parçalıdır. Meyveleri eliptik oval kırmızı renkli ekşi ve buruk lezzetlidir. Ağustos-eylül aylarında olgunlaşır. Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara Karadeniz Akdeniz Anadolu. Kullanıldığı yerler: Gövde kabukları ve meyveleri kullanilir. Meyvelerde sekerler müsilaj ve organik asitler; kabuklarda ise reçineli maddeler tanen ve müsilaj vardır. Kızılcık meyvelerinden ezme marmelat meyve suyu yapilir. Kabız edici özelliği vardır. Gıdâ olarak istifâde edildiği gibi kabukları ateş düşürücü olarak kullanilir. Kızılcık çekirdeklerinden çabuk kuruyan mürekkep yapilir. Kızılcık ağacı sert ve sağlamdır. Ağaç kısmı yaprak ve kabukları deri sepilemekte kullanilir. Deriyi sarıya boyar. Odunundan barut îmâlinde kullanılan kömür elde edilir. Anadolu’da bulunan ve ayni şekilde kullanılan diğer türleri şunlardır: Beyaz çiçekli kızılcık (C. australis): Çiçekleri beyaz olup yapraklardan sonra meydana gelir. Kırmızı yapraklı kızılcık (C. sanguinea): Yaprakları kırmızımtrak renktedir. Seyrek bulunur. Kudret helvası: (Manne en larmes / Manna) Bir çesit dişbudak olan Fraxinus ornus ağacının torba seklinde ve içi sıvı dolu yerine (sak) yapılan kesiklerden çıkan bir sıvıdır. Terkibinde mannit şekeri vardır. Yuvarlak yassı billuri parçalardır. Rengi soluk sarımsı içi beyazdır. Kokusu bala benzer. Lezzeti şekerlidir. Suda kolay erir. Kullanıldığı yerler: Kullanımı kolay bir müshildir. Kudret narı:(Balsamapfel / Vunderapfel / Pomme / Balsam apple/ Momordica chantia) Temmuz-ağustos aylarında çiçek açan 1-2 m boyunda çiçekleri tek cinsli tırmanıcı bitkilerdir. Yapraklar el seklinde uzun saplı loplu olup loplar uzunca oval şekilde kenarları dişli sivri uçludur. Çiçekler sarimsi veya kirmizimtrak renklidir. Meyveleri 10-20 cm boylarında geniş bir mekik seklinde olup üzerleri girintili çıkıntılı ve pürüzlüdür. Önceleri yeşil olan meyveler olgunlukta sarimsi renk alırlar. Tohumları 1 cm kadar boyunda yassı ve gelişigüzel şekillidir. Daha çok tropikal Asya ve Afrika’da yayılmıştır. Kullanıldiğı yerler: Yapraklarında uçucu yağ ve acı maddeler bulunmaktadır. Mide ülserine karsı çok iyi ilâç olup şöyle hazırlanır: İki kudret narı doğranıp şişedeki bir kilo zeytin yağına konur. Sise güneşte bırakılır. Birkaç hafta sonra sabahları aç karnına bir çorba kasığı içilip bir saat hareketsiz sırt üstü yatılır. Hazırlanan bu yağ bâsur için de içilir derideki yaralara da sürülür. Mide ve derideki yaraların bir an önce iyileşmesi için tesirli bir bitkidir. Kuşburnu: (Fructus rosa canina) Memleketimizde oldukça yaygın bir gül çeşididir. 2-3 m yüksekliginde pembe veya beyaz çiçekli bir ağaççıktır. Meyveleri parlak kırmızı renktedir. Bu gülün olgun meyvelerini saran başlangıçta gizi dar bir bardak seklinde olan çiçek ekseni çiçek tablası olgunlaşınca etlenip kırmızı bir renk alır. Bu meyvelere “kuşburnu” adı verilir. Bileşiminde tanen pektin vitamin C şekerler ve organik asitler vardır. Kullanıldığı yerler: İdrar söktürür ishali keser. Böbrek taslarının düşürülmesine yardımcı olur. C vitamini bakımından zengin olduğu için çayı ve marmelat tercih edilir. Kuşkonmaz: (Spargel / Asperge / Asparagus / Asparagus officinalis / Asparagus acutifolius) Haziran-temmuz ayları arasında yeşilimsi sarı renkli çiçekler açan 50-150 cm boyunda çok yıllık otsu bir bitkidir. Sulak kumlu ve killi kuvvetli topraklarda ormanlık yerlerde yetişir. Kültürü de yapılmaktadır. Gövdeleri dik yeşil düzgün yüzlü ve yaygın dallıdır. Dallar dalcıklara ayrılmış olup ince yeşil renkli 3-6 tanesi bir aradadır. Yapraklar küçük ve zarımsıdır. Çiçekler teker veya çift olarak yaprakların koltuğunda bulunur. Erkek çiçekler 6 parçalı ve parçalar çan seklinde birleşmişlerdir. Meyveleri kırmızı veya siyah renklidir. Kuşkonmazlar evlerin balkon ve salonlarında süs bitkisi olarak saksılarda yetiştirilir. Karanfil ve benzeri süs çiçeklerinin etrafına konarak bunlara zenginlik verir. Kuşkonmazın memleketimizde 10 türü vardır. Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara bölgesi Ege Akdeniz ve Orta Anadolu. Kullanıldığı yerler: Kuşkonmaz (Asparagus) azotça zengin iştah açıcı genç sürgünleri lezzetli bir sebzedir. Tıbbî olarak bilhassa Asparagus officinalis türü kullanilir. Tıbbî olan bu türün kök ve rizomlarindan faydalanılır. İdrar söktürücüdür. Yüksek dozlarda böbrek epitelini tahriş eder. Bu sebepten ancak böbrek ve idrar yollarından rahatsızlığı olmayana verilebilir. Bilhassa kalp kifâyetsizliklerinden ileri gelen ödemlerin boşaltılmasında kullanilir. Kuşkonmazlarda A B C vitamini bol miktarda bulunmaktadır. ayrıca kandaki şeker miktarını düşürür sivilce ve egzamanın iyileşmesine yardımcı olur ve zihin yorgunluğunu giderir.