Array
Geri git   GençMekan > GENEL KÜLTÜR - SANAT > Kültür - Sanat - Edebiyat > El Sanatları


Kağıt Oyma Sanatı -Kaat'ı


Konuya Davet EdilenLeR

Yeni Konu aç Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 20-10-2009, 05:19 PM   #1 (permalink)
°•♥•°кαя∂єℓєи°•♥•°

 
~~Dilara~~ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik Bilgileri
Üyelik tarihi: Nov 2007
Bulunduğu yer: νєиÜѕ:)
Yaş: 25
Mesajlar: 55.550
Bahsedildi: 0 mesajda
Davet edildi: 0 konuda
Rep Durumu
Tecrübe Puanı: 3118
Rep Puanı: 80472
Rep Derecesi:
~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.
Arrow Kağıt Oyma Sanatı -Kaat'ı



Kaat'ı

Kaat’ı kağıt ve deri üzerinde ince oyma sanatıdır. Güzel yazı ve motifleri oyarak başka bir kağıt veya madde üzerine yapıştırma diyede tanımlanabilir. Özellikle XIV. Yüzyıldan beri uygulanan deri oymacılığının etkisiyle ortaya çıktığı ileri sürülür. Kaat’ı ayrı bir sanat kolu durumuna gelişi XV. Yüzyıl ortalarına rastlar. Osmanlı yazarlarından Mustafa Ali Menakıb-ı Hünerveran’ın da ilk ve büyük sanatçının Abdullah Kaat’ı olduğunu ve Herat’ta yetiştiğini söyler.
Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nde bulunan Şair Cami tarafından büyük sanat koruyucusu olarak tanınmış Akkoyunlulardan Sultan Yakup’a yazılan methiyede Heratlı Abdullah’ın imzası vardır.
Kaat’ı sanatı Heart’tan Tebriz’e geçmiş Akkoyunlu Türkmenlerin eliyle Osmanlılar tarafından da benimsenmiştir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi’ndeki Fatih Albümü’nde İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ndeki müzebbih ve hattat Gazneli Mahmud’un hazırladığı (1685) Tuhfe-i Gaznevi’de birçok örneklerine rastlanır. Bu sanatı sürdüren Abdullah Kaat’ının oğlu Şeyh Muhammed Dost onun öğrencileri de Bedahşlı Seng-i Ali hattat Mir Ali’nin oğlu Mevlana Muhammed Bakır’dır. Kağıt ince oyma sanatına Kanuni Sultan Süleyman Han döneminde düyük değer verilmiş kaat’ı kitaplar hazırlanmıştır. XVII. yüzyıllarda yetişen Bursalı Mevlevi Fahrettin Dede ve XVIII. Yüzyıldaki diğer sanatçıların çalışmalarıyla geliştirilerek yazı çekmecelerini süsleyen manzaralar da yapılmıştır.
Kağıt oyma örnekleri arasında yazılar süslemeler çiçekler vazolu çiçekler çeşitli hayvanlar ve ağaçlardan oluşan üsluplaşmış doğa görünümleri en yaygın olanlarıdır. Bütün bu örnekler sanatçıların zengin düzenleme ve soyutlama gücünü ortaya koyar. Kaat’ı sanatında kağıt ve deri oymak için “nevregen” denilen ucu çok keskin eğri bir bıçak kullanılır. Oyulup çıkarılarak başka yere yapıştırılan bölüme “erkek oyma” oyulan bölüme ise “dişi oyma” denilir. Bazı örneklerde yazı veya motif erkek ve dişi olarak kesilmiş fakat oyulduğu yere de aynı dikkat ve özen gösterilerek ayrı bir eser ortaya çıkarılmıştır.

KAATI’ SANATININ UYGULANDIĞI ALANLARTürkler’in asırlar boyu gelişen medeniyet ve ince kültürlerinde yer alan kitap sanatlarının önemli kollarından biri Kaatı´; hüsn-i hat (güzel yazı) kitap kaplamaları ve süslemeleri içerisinde başlı başına bir yere sahip.

Türk süsleme sanatının Şemse ve Köşebent tarzı stilize formlar yazılar geometrik şekiller çeşitli çiçek nebatları vazolar buketler tabiat manzaraları ağaç tasvirleri yelkenli gemiler selse bit (su içilen yer ) ve köşk tasvirleri çeşitli hayvan figürleri Kaatı’ tarzı eserlerin popüler motifleri olarak dikkat çekiyor. Görüyorsunuz büyük bir desen çeşitliliği arz eden bu tarz oymalar eski cilt kapakları murakka albümler el yazmaları hat levhaları ve bazı yazı çekmeceleri gibi eserlerde dönemlerinin süsleme üslubunu aksettiren önemli örnekler sunuyor.

YAZI ÇEKMECELERİ...Eskiden sanatkârların kullandıkları yazı çekmeceleri içine hakka rıhta ( mürekkep ile yazılan yazıları kurutmak için kabın içine toz konuyor) kalemtıraş makta kamış kalem ve kâğıt makası gibi yazı takımları ile yazı malzemelerinin konulduğu kapaklı küçük sandıklar. En güzel örnekleri de Topkapı Sarayı’nda...

Çift işlevli bu çekmeceler odalarda sedir veya minderlerin üzerinde dururmuş. Gündüzleri çalışmak için kullanılan malzemelerin bulunduğu çekmeceler geceleri de şamdam misali mumlara kaide görevi yaparmış. Çeşitli büyüklükteki yazı çekmeceleri tahtadan yapılmış olup genellikle sedef ve fildişi tezyinatlı. Süslemeleri Lake ve Kaatı´ tekniği ile yapılanlar “Lake çekmece” ve “Katı´ çekmece” olarak bilinir.

KAATI’ SANATININ TARİHÎ GELİŞİMİ
Bilindiği kadarıyla 500 yıllık bir tarihe dayanan ve menşei Uzakdoğu’ya uzanan Katı´ sanatının kâğıt üzerindeki en önemli örneklerine XV. ve XVI. Yüzyıllar’da Herat’ ta yaşamış üstatların eserlerinde rastlanıyor. İslam sanatı çevrelerinde kitap kaplarında deri oyma sanatı ise XIV. Yüzyıl’da başlamış. Kâğıt oyma sanatının Osmanl’ıya gelişi ise XVI. Yüzyıl başlarındadır. Bihassa Kanuni Sultan Süleyman Yavuz Sultan Selim ve Sultan II. Beyazıt döneminde Katı´ önemli bir sanat dalı olarak pek çok değerli el yazmasının -Tezhip’ten sonraki- en önemli süsü olmuş. Bu eserlerde oyma olarak tezyini motifleri ve çiçeklere kadar hemen her türlü şekil denenmiş. Ayrıca dişi oymalarla yapılmış muhtelif kitap içi sayfa kenar süsleri kadar deri oyma nakışlı ciltlerde bu ihtişamlı devrin en güzel sanat eserleri arasında yer alıyor.

XVII: Yüzyıl’da memleketimize giren batılı seyyahların ilgisini çekerek beraberinde götürdükleri bazı eserler yoluyla Kaatı´ tekniğini Avrupa’ya taşımışlar. Bu sanatı benimseyip ona değer veren Avrupalılar bir süre sonra silhouette ( gölge ) adını verdikleri kendi tarzlarındaki oymaları yapmaya başlamışlar; özellikle kitap içlerinde ara süsleri olarak çok çeşitli ve girift desenli oyma sayfalar yaratmışlar. Türk işi oymalara meraklı Avrupalılar arasında o devrin en önemli koleksiyoncularından biri olan Alman İmparatoru II. Rudolf da var.

Osmanlı İmparatorluğu’nun siyasi idari ve ekonomik çöküntüsü yüzünden Türk kitap sanatlarının bu ihtişamlı dönemleri XVIII. Yüzyıl’ın ikinci yarısından itibaren gerilemeye yüz tutmuş. Gerileme’den sonra bu sahada ciddi hiçbir eserin ortaya konulamaması bu sanat dalının sonunu hazırlamış. Taaa.... hocamız Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver hazırladığı bu tür eserlere kadar... Süheyl Hoca’nın yanı sıra Hattat Necmettin Okyay oğlu Sami Oktay’ın da Kaatı´ sanatında nefis eserleri mevcut.


Benzer Konular:

___----____
__________________


Uykum Gibi Gelsene...!




Kardelen' immmm

~~Dilara~~ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 20-10-2009, 05:19 PM   #2 (permalink)
°•♥•°кαя∂єℓєи°•♥•°

 
~~Dilara~~ - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik Bilgileri
Üyelik tarihi: Nov 2007
Bulunduğu yer: νєиÜѕ:)
Yaş: 25
Mesajlar: 55.550
Bahsedildi: 0 mesajda
Davet edildi: 0 konuda
Rep Durumu
Tecrübe Puanı: 3118
Rep Puanı: 80472
Rep Derecesi:
~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.~~Dilara~~ Çok ünlü.
Arrow







__________________


Uykum Gibi Gelsene...!




Kardelen' immmm

~~Dilara~~ isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks

Etiketler
kaati, kagit, oyma, sanati


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



WEZ Format +3. Şuan Saat: 05:29 PM.
"5651 Sayılı Kanun'un 8.Maddesine ve T.C.K'nın 125. Maddesine göre Forumumuzdaki Üyelerimiz, yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. Forumumuzda bulunan bir içeriğin, kanunlara aykırı olduğunu veya yanıltıcı olduğunu düşünüyorsanız lütfen buradan ( kemalyanal@yahoo.com ) bize bildirin."
Protected by CBACK.de CrackerTracker

Add to Google Suchmaschinenoptimierung mit Ranking-Hits Add to Google
| Tags | Gizlilik Bildirimi | dC| Death Chasers Klan | Link Ekle | Sitemap | Link Ekle | GençMekan |

Search Engine Optimization by vBSEO 3.3.0