Semerkant/Amin Maalouf

**p!mp!r!kl!** · 23-07-2008, 11:34 PM

Bazen Semerkant'ta ağır ve kasvetli bir günün bitiminde kentin işsiz güçsüz takımı baharat çarşısının yanı başındaki iki meyhane çıkmazında Sogd ülkesinin kokulu şarabını içmek için değil ama gelen gideni gözetlemek ya da çakırkeyif bir kaç akşamcıya saldırmak için dolanıp durur. Ele geçirilen kişi yere serilir hakaret edilir baştan çıkartan şarabın kızıllığını ona yüz yıllar boyu hatırlatacak olan bir cehennem ateşine sokulur.

İşte Rubaiyat 1072 yazında böyle bir olay üzerine yazılmaya başlandı. Ömer Hayyam yirmi dört yaşındaydı ve bir süredir Semerkant'ta bulunuyordu. O akşam meyhaneye mi gitmişti yoksa dolaşıp dururken rastlantılar mı onu oraya sürüklemişti? Bilinmeyen bir kenti arşınlamanın taze keyfi biten günün binlerce biçim alışına açık gözlerle bakış... Gelincik Tarlası Sokağında bir küçük oğlan aşırdığı elmayı göğsünde tutarak tabanları yağlıyor; çuhacılar çarşısında bir dükkânın içinde bir kandilin kör ışığında tavla partisi sürüyor iki zar atışından sonra bir küfür ve tıkırtılı bir gülüş duyuluyordu. İplikçiler geçidinde ise katırcının biri çeşmenin önünde durup yüzünü yıkıyor sonra da uyuya kalan çocuğunu öpercesine dudaklarını uzatıp musluğa eğiliyor susuzluğunu giderdikten sonra ıslak avuçlarını yüzünde gezdirip şükrediyor içi boş bir karpuzu yerden alarak su ile dolduruyor ve hayvanının başından aşağıya o da içebilsin diye boca ediyordu.

Tütüncüler Meydanında gebe bir kadın Hayyam'a yaklaştı. Peçesini açtığında ancak onbeş yaşında olduğu anlaşılıyordu. Tek söz etmeden çocuksu dudaklarında tek gülümseme olmadan Hayyam'ın elindeki kestanelerden bir kaçını çalıverdi. Hayyam şaşırmadı. Bu Semerkant'da eski bir inanıştı. Bir anne adayı sokakta hoşuna giden bir yabancıya rastlarsa yiyeceğini elinden almak cesaretini gösterebilmeliydi. Böylece doğacak çocuk onun kadar yakışıklı onun gibi ince uzun onun kadar soylu ve düzgün hatlara sahip olacaktır. Ömer uzaklaşan kadına bakarken elinde kalan kestaneleri yemeye devam etti. O sırada duyduğu bir uğultu hızlanmasına yol açtı. Az sonra kendini zincirinden boşanmış bir güruhun ortasında buluverdi. Kolları ve bacakları upuzun beyaz saçları dağılmış bir ihtiyar yere serilmiş çığlıkları öfke ve korkudan hıçkırığa dönüşmüştü. Gözleriyle yeni gelene yalvarmaktaydı. Zavallının çevresini yirmi kadar titrek sakallı sopalı adam almış az ötede keyifli bir seyirci kitlesi birikmişti. Aralarından biri Hayyam'ın kızgın yüzünü görünce: "Önemli değil bu Uzun Cabir'den başkası değil" dedi. Ömer sıçradı bir utanç dalgası gelip boğazında düğümlendi kendi kendine: "Cabir Ebu Ali'nin arkadaşı!" diye söylendi. Ebu Ali aslında sık rastlanan bir isimdi. Ama ister Buhara'da olsun ister Cordoba'da ister Belh'de olsun ister Bağdat'ta adı saygı ile anılırsa kim olduğu kolaylıkla anlaşılır. Bu İbn-i Sina'dan başkası değildir. Batı'da Avicenne diye bilinen! Ömer onu tanımış değildi. Onun ölümünden onbir yıl sonra doğmuş ama onu kuşağının en büyük ustası bütün bilimlerin üstadı Mantık havarisi olarak kabul etmişti. Hayyam tekrar söylendi: "Cabir Ebu Ali'nin en sevdiği arkadaşı!" Cabir'i gerçi ilk kez görüyordu ama talihsiz yaşamı hakkında bilgisi vardı. İbn-i Sina Cabir'i kendi halefi sayar yalnız düşüncelerini sergilemedeki ataklılığını ve pervasızlığını eleştirirdi. Cabir bu kusuru yüzünden günlerce hapis yatmış meydan dayağına çekilmiş son kamçılanması Büyük Semerkant Meydanında ailesinin gözleri önünde gerçekleşmişti. Cabir bu hareketi asla unutmamıştı. Cesur gözüpek bir adam iken nasıl olmuştu da böyle ihtiyara dönüşmüştü? Herhalde karısının ölümü yüzünden! Karısı öldükten sonra yırtık pırtık giysilerle sendeleye sendeleye saçma sapan konuşarak dolaşmaya başlamıştı. Cabir'in peşinden gülüşüp bağrışan ellerini çırpan attıkları taşlarla onun gözlerinden yaş akıtacak kadar canını yakan bir çocuk ordusu giderdi.

Amin Maalouf

23-07-2008, 11:34 PM	#1 (permalink)
p!mp!r!kl! Profesyonel Üyelik tarihi: May 2008 Bulunduğu yer: Kalbimin Sahibinin Bulunlduğu Her Yer Yaş: 18 Mesajlar: 2.317 Konular: 1188 Ruh Halim: Tesekkür: 15 310 Mesajina 612 Tesekkür Aldi Tecrübe Puanı: 140 Rep Puanı: 2160 : Rep Derecesi :	Semerkant/Amin Maalouf Bazen Semerkant'ta ağır ve kasvetli bir günün bitiminde kentin işsiz güçsüz takımı baharat çarşısının yanı başındaki iki meyhane çıkmazında Sogd ülkesinin kokulu şarabını içmek için değil ama gelen gideni gözetlemek ya da çakırkeyif bir kaç akşamcıya saldırmak için dolanıp durur. Ele geçirilen kişi yere serilir hakaret edilir baştan çıkartan şarabın kızıllığını ona yüz yıllar boyu hatırlatacak olan bir cehennem ateşine sokulur. İşte Rubaiyat 1072 yazında böyle bir olay üzerine yazılmaya başlandı. Ömer Hayyam yirmi dört yaşındaydı ve bir süredir Semerkant'ta bulunuyordu. O akşam meyhaneye mi gitmişti yoksa dolaşıp dururken rastlantılar mı onu oraya sürüklemişti? Bilinmeyen bir kenti arşınlamanın taze keyfi biten günün binlerce biçim alışına açık gözlerle bakış... Gelincik Tarlası Sokağında bir küçük oğlan aşırdığı elmayı göğsünde tutarak tabanları yağlıyor; çuhacılar çarşısında bir dükkânın içinde bir kandilin kör ışığında tavla partisi sürüyor iki zar atışından sonra bir küfür ve tıkırtılı bir gülüş duyuluyordu. İplikçiler geçidinde ise katırcının biri çeşmenin önünde durup yüzünü yıkıyor sonra da uyuya kalan çocuğunu öpercesine dudaklarını uzatıp musluğa eğiliyor susuzluğunu giderdikten sonra ıslak avuçlarını yüzünde gezdirip şükrediyor içi boş bir karpuzu yerden alarak su ile dolduruyor ve hayvanının başından aşağıya o da içebilsin diye boca ediyordu. Tütüncüler Meydanında gebe bir kadın Hayyam'a yaklaştı. Peçesini açtığında ancak onbeş yaşında olduğu anlaşılıyordu. Tek söz etmeden çocuksu dudaklarında tek gülümseme olmadan Hayyam'ın elindeki kestanelerden bir kaçını çalıverdi. Hayyam şaşırmadı. Bu Semerkant'da eski bir inanıştı. Bir anne adayı sokakta hoşuna giden bir yabancıya rastlarsa yiyeceğini elinden almak cesaretini gösterebilmeliydi. Böylece doğacak çocuk onun kadar yakışıklı onun gibi ince uzun onun kadar soylu ve düzgün hatlara sahip olacaktır. Ömer uzaklaşan kadına bakarken elinde kalan kestaneleri yemeye devam etti. O sırada duyduğu bir uğultu hızlanmasına yol açtı. Az sonra kendini zincirinden boşanmış bir güruhun ortasında buluverdi. Kolları ve bacakları upuzun beyaz saçları dağılmış bir ihtiyar yere serilmiş çığlıkları öfke ve korkudan hıçkırığa dönüşmüştü. Gözleriyle yeni gelene yalvarmaktaydı. Zavallının çevresini yirmi kadar titrek sakallı sopalı adam almış az ötede keyifli bir seyirci kitlesi birikmişti. Aralarından biri Hayyam'ın kızgın yüzünü görünce: "Önemli değil bu Uzun Cabir'den başkası değil" dedi. Ömer sıçradı bir utanç dalgası gelip boğazında düğümlendi kendi kendine: "Cabir Ebu Ali'nin arkadaşı!" diye söylendi. Ebu Ali aslında sık rastlanan bir isimdi. Ama ister Buhara'da olsun ister Cordoba'da ister Belh'de olsun ister Bağdat'ta adı saygı ile anılırsa kim olduğu kolaylıkla anlaşılır. Bu İbn-i Sina'dan başkası değildir. Batı'da Avicenne diye bilinen! Ömer onu tanımış değildi. Onun ölümünden onbir yıl sonra doğmuş ama onu kuşağının en büyük ustası bütün bilimlerin üstadı Mantık havarisi olarak kabul etmişti. Hayyam tekrar söylendi: "Cabir Ebu Ali'nin en sevdiği arkadaşı!" Cabir'i gerçi ilk kez görüyordu ama talihsiz yaşamı hakkında bilgisi vardı. İbn-i Sina Cabir'i kendi halefi sayar yalnız düşüncelerini sergilemedeki ataklılığını ve pervasızlığını eleştirirdi. Cabir bu kusuru yüzünden günlerce hapis yatmış meydan dayağına çekilmiş son kamçılanması Büyük Semerkant Meydanında ailesinin gözleri önünde gerçekleşmişti. Cabir bu hareketi asla unutmamıştı. Cesur gözüpek bir adam iken nasıl olmuştu da böyle ihtiyara dönüşmüştü? Herhalde karısının ölümü yüzünden! Karısı öldükten sonra yırtık pırtık giysilerle sendeleye sendeleye saçma sapan konuşarak dolaşmaya başlamıştı. Cabir'in peşinden gülüşüp bağrışan ellerini çırpan attıkları taşlarla onun gözlerinden yaş akıtacak kadar canını yakan bir çocuk ordusu giderdi. Amin Maalouf

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)